CÁCH MÀ 4 NỀN VĂN HÓA BẢN ĐỊA SỬ DỤNG CHẤT THỨC THẦN

Hãy cùng khám phá cách mà những người Mazatec, người Shipibo, người Yanomami và người Châu Phi thuộc tôn giáo Bwiti sử dụng các loại chất thức thần khác nhau cho đến tận ngày nay.

Đừng để quá trình công nghiệp hóa chất thức thần đánh lừa bạn. Thế giới phương Tây chắc chắn không phải là người đi đầu trong việc sử dụng các chất kích thích thần kinh để chữa bệnh. Nhiều kỹ thuật này đã được sử dụng trong các nghi lễ thức thần hiện đại bắt nguồn từ việc sử dụng các chất thức thần của người bản địa cổ xưa.

Mặc dù chúng tôi vẫn không rõ các nền văn hóa bản địa đã sử dụng các chất như nấm thức thần và ayahuasca trong bao lâu, nhưng chúng tôi chắc chắn rằng chất thức thần vẫn là nền tảng của nhiều tôn giáo và văn hóa bản địa cho đến ngày nay.

Sau đây, chúng ta sẽ cùng khám phá những cách thức hấp dẫn và muôn mặt về các loại cây thực vật thức thần khác nhau hiện đang được sử dụng cho các mục đích tâm linh và nghi lễ trên toàn cầu.

Nấm ảo giác và người Mazatec.

Người Mazatec là một cộng đồng bản địa ở các vùng Oaxaca, Puebla và Veracruz của Mexico. Người Mazatec đã sử dụng nấm chứa psilocybin qua nhiều thế hệ trong các nghi lễ. Những cây nấm được tiêu thụ trong các buổi lễ gọi là Veladas, và được nắm bởi các curanderos, những người được coi là người chữa bệnh (từ gốc của từ này dịch theo nghĩa đen là “để chữa bệnh”). Veladas được thực hiện để người dân Mazatec có thể đến gần hơn với Chúa và trải nghiệm qua những điều thiêng liêng.

Người Mazatec có thể là nền văn hóa bản địa nổi tiếng nhất sử dụng chất thức thần. Năm 1957, R. Gordon Wasson, một nhân viên ngân hàng và nhà dân tộc học, xuất hiện nổi tiếng trên Tạp chí Time, nơi ông ghi lại những chuyến trip thức thần của mình với cô đồng Maria Sabina. Đây là lần đầu tiên việc sử dụng chất thức thần theo nghi thức được giới thiệu rộng rãi đến phương Tây.

Kể từ đó, Sabina nhận được sự quan tâm của nhiều người phương Tây tìm cách tham gia vào nghi lễ Veladas, là điều cuối cùng đe dọa tương lai của cộng đồng người Mazatec vào thời điểm đó. Việc giới thiệu việc sử dụng nấm psilocybin theo nghi thức này chắc chắn có thể phải được cân nhắc cẩn thận hơn – Sabina sau đó đã bị chính cộng đồng của mình tẩy chay do nói rằng người phương Tây liên tục đổ về các vùng Mazatec do tiếng tăm của cô.

Ayahuasca và người Shipibo.

Được biết đến như là “dây leo của tâm hồn”, ayahuasca là một loại chất lên men đặc biệt có tác dụng gây ảo giác mạnh. Nó thường được làm từ thân của cây dây leo ayahuasca, Banisteriopsis caapi và lá của cây chacruna, Psychotria viridis. Được kết hợp thành một loại chất lên men, chúng chứa hợp chất ảo giác mạnh DMT và chất ức chế monoamine oxidase (MAO-I), ngăn chặn sự phân hủy của DMT trong ruột, dẫn đến trải nghiệm ảo giác mạnh mẽ.

Tuy nhiên, việc làm ra loại chất lên men này rất khác nhau theo tùy các nền văn hóa. Nhiều tộc người khác nhau sử dụng ayahuasca cho các mục đích tâm linh và trong các nghi lễ. Những người này bao gồm những người Shipibo ở vùng thượng Amazon (trải dài qua Peru, Brazil và Ecuador). Người Shipibo sử dụng ayahuasca để biết được tình trạng của thực tại, sau đó có thể được các thầy pháp truyền đạt cho những người khác thông qua các bài tụng kinh gọi là icaros.

Ebene và người Yanomami.

Một nhóm người bản địa khác ở vùng Amazon sử dụng chất thức thần trong các nghi thức là người Yanomami. Yanomami nằm giữa biên giới Venezuela và Brazil. Có khoảng 26,000 người tạo thành cộng đồng này, sống rải rác trên khoảng 200 ngôi làng trong rừng nhiệt đới Amazon.

Do khí hậu nhiệt đới của Amazon, nơi cư trú của người Yanomami có sự đa dạng sinh học phong phú. Người Yanomami đã phát hiện ra rằng một loại cây có thể gây ra trạng thái ảo giác mạnh mẽ – Virola elongata. Vỏ cây Virola elongata được cạo lấy nhựa, nấu thành bột nhão. Chất này sau đó có thể được kết hợp với tro để tạo thành một loại bột, được gọi là ebene. Sau đó, ebene có thể được thổi vào khoang mũi của người dùng hoặc bằng cách hít vào, để tạo ra trạng thái ý thức bị thay đổi hoàn toàn. Phân tích sinh hóa đã phát hiện ra rằng chi Virola có chứa nồng độ cao của hai chất hóa học gây ảo giác cực mạnh nổi tiếng: 5-MEO-DMT và DMT, việc nuốt phải chúng có thể dẫn đến việc người dùng đi vào một dạng thực tại khác hoàn toàn.

Trong giai đoạn nhập môn, một pháp sư tập sự có thể trải qua nhiều ngày ăn ebene dưới sự giám sát của các pháp sư cao tuổi. Mục đích của việc bắt đầu kéo dài và thường gây đau đớn này là để cho phép các pháp sư tập sự bắt đầu nhìn thấy các linh hồn, được gọi là Yonomami với cái tên xapiripë. Thông qua việc học cách giao tiếp với các linh hồn, các pháp sư  này sau đó sẽ có “tầm nhìn/sức mạnh, trái ngược với nhận thức huyễn hoặc của “người bình thường” … cho phép họ tiếp cận với bản chất của các hiện tượng và thời gian nguồn gốc của chúng, và do đó có khả năng thay đổi hướng đi của họ.” Họ có thể sử dụng khả năng mới này để chữa lành bệnh tật cho các thành viên Yanomami khác, hoặc thuần hóa các linh hồn có thể đe dọa sự tồn tại của tộc người Yanomami.

Iboga và tôn giáo Bwiti.

Iboga, hay Tabernanthe iboga, là một loại cây bụi có nguồn gốc từ rừng nhiệt đới Trung Tây Phi. Vỏ cây iboga có chứa hợp chất gây ảo giác ibogaine, hiện đang được thử nghiệm về đặc tính chống gây nghiện. Ở liều thấp hơn, ibogaine gây ra các hiệu ứng giống như chất kích thích trên cơ thể, trong khi ở liều cao hơn, hợp chất này có tác dụng gây ảo giác sâu sắc hơn nhiều.

Tôn giáo Bwiti, được tìm thấy ở các quốc gia như Gabon, Cameroon và Cộng hòa Congo, là những nơi thường xuyên sử dụng iboga. Bwiti được thực hành bởi những người Babongo và Mitsogo sống trong rừng nhiệt đới (ở Gabon), và những người Fang ở Gabon và Cameroon. Cây iboga được sử dụng trong tôn giáo cho các thành viên mới, khi có một thành viên muốn gia nhập tôn giáo Bwiti, họ sẽ sử dụng iboga như một phần của nghi lễ nhập môn. Trải nghiệm này được cho là tạo điều kiện cho họ trải nghiệm cận tử, vì những thầy pháp mong đợi ở các thành viên mới phải trải qua tầm nhìn về cái chết và sự tái sinh. Iboga cũng được sử dụng trong các nghi lễ khác, có thể dùng để phục vụ mục đích chữa bệnh cho những người bị bệnh hoặc xua đuổi những linh hồn có hại. Điều thú vị là những nghi lễ này có thể kéo dài nhiều ngày liên tục do tác dụng kéo dài của ibogaine.

Related post